Atferlisstefnan: Erindi hennar við kennara nú á tímum

Atferlisstefnan: Erindi hennar við kennara nú á tímum

Atferlisstefnan: Erindi hennar vi kennara n tmum Dr. Anna-Lind Ptursdttir, lektor [email protected] 29. september 2008 Dagskr Hva er atferlisgreining? Hvaa erindi hn vi kennara n timum? Grunnhugtk Adragandi - hegun - afleiingar Jkv styrking - neikv styrking Slokknun - refsing Hagntar tfrslur

SOS Hjlp fyrir foreldra Hvatningarkerfi PMT PBS SMT ART Atferlisgreining (behavior analysis) Vsindagrein sem fst vi rannsknir og hagntingu lgmlum hegunar Meginmarkmi: a skilja, sp fyrir og hafa hrif hegun einstaklinga og lfvera Fjlbreytt vifangsefni fjallar um alla hegun vasta skilningi ess hugtaks, . m. ml, hugsun og tilfinningar t.d. frumrannsknir, hagnting klnsku starfi,

kennsla og stjrnun fyrirtkja Lausnamiu: hersla a leysa vandaml me velfer einstaklinga fyrirrmi Erindi n tmum? Grunnurinn a rangursrkri kennslu bekkjarstjrnun, kennsluhttir, mat Viurkennda leiin fyrir brn me srarfir hegunarfrvik (sbr. lg: IDEA 1997, 2004) einhverfu og nnur roskafrvik (sbr. heilbrigisyfirvld NY, landlkni BNA) nmserfileika (sbr. NCLB, RTI, CBM) sj www.morningsideacademy.org Vaxandi eftirspurn eftir atferlisfringum og nmi atferlisgreiningu Sterk og vaxandi vsindagrein t.d. fjldi melima tvfaldast s.l. 10 rum

Sj grein Ragnars (2001) og Dunlap o.fl. (2001) Hagnting grunnrannskna Grunnrannsknir s.l. 110 r hafa leitt af sr fjlda afera sem ntist vel vi kennslu Jkv styrking (positive reinforcement) Neikv styrking (negative reinforcement) Klasssk skilyring (classical conditioning)

Virknimat (functional behavioral assessment) Afmarkaar kennslufingar (discrete trials) Hnitmiu frnijlfun (precision teaching) Nmsskrrtengdar mlingar (curriculum based measurement) Hltarnm (mastery learning) Hvatningarkerfi (token systems) Verkgreining (task analysis) Kejun (chaining) Hagnting grunnrannskna, frh. Aferir byggar atferlisgreiningu, frh.

Alhfing (generalization) Mtun (shaping) Stringar (prompting) Fjrun (fading) ynning styrkingar (thinning) Styrkingarhl (time-out) Kerfisbunding nming (systematic desensitization) Meferarfli (flooding) Eyuglsur (guided notes) Sjlfsnmskennsla (programmed instruction) Svarspjld (response cards) og fleira, og fleira... Grundvallarhugtk Hegun er lr og tengist astum

Margir ttir sem hafa hrif hegun: koma af sta styrkja /vihalda ta undir a hegun eigi sr sta Bakgrunnshrifavaldar Adragandi Hegun Afleiingar Tilgangur Hegun tengist astum Margir ttir sem hafa hrif vieigandi hegun koma af sta styrkja /vihalda ta undir a vieigandi hegun eigi sr sta

Bakgrunnshrifavaldar Adragandi Vieigandi hegun Afleiingar Tilgangur Hegun tengist astum Margir ttir sem hafa hrif erfia hegun geta komi af sta styrkt/vihaldi ta undir a erfi hegun eigi sr sta Bakgrunnshrifavaldar

Erfi hegun Adragandi Afleiingar Tilgangur a sem gerist rtt ur en hegun sr sta (einstaklingsbundi!) Adragandi vieigandi hegunar tir undir vieigandi hegun t.d. skr fyrirmli, leibeiningar, asto egar Axel fr fyrirmli um a ganga fr setur hann dti sitt ofan tsku Adragandi erfirar hegun kemur hinni erfiu hegun af sta, kveikja t.d. strni, fyrirmli, verkefni, reiti... egar Jn a reikna dmi hendir hann

bkinni glfi og bltar egar Gunna strir Pli slr hann til hennar se ed s Adragandi (antecedents) Afleiingar (consequences) a sem gerist strax eftir hegun og hefur hrif hvort hn eigi sr sta aftur vi smu astur (sama adraganda) Styrkjandi afleiingar (styrkjar) atburir/reiti sem auka hegun, sbr. tilgang hegunar Geta styrkt vieigandi hegun egar Axel setur dti tskuna hrsar kennarinn honum (og Axel fr a fara t frmntur)

...ea erfia hegun egar Jn hendir bkinni glfi og bltar, fer kennarinn til hans og astoar hann egar Pll slr til Gunnu httir hn a stra honum Afleiingar, frh. Slokknun (extinction) a sem styrkir hegun er fjarlgt Dmi: Virk hunsun: athygli sem styrkti hegun er ekki lengur veitt t.d. kennari httir a sinna eim sem kalla asto yfir bekkinn kostir: Slokknunartoppur: erfi hegun eykst ur en hn slokknar Ef notu ein og sr, gti nnur erfi hegun (sem jnar sama tilgangi) komi stainn => verur a styrkja vieigandi hegun (me

sama tilgangi) samhlia 12 Afleiingar, frh. Refsandi afleiingar atburir ea reiti sem fylgja strax kjlfar hegunar og minnka lkur a hegun eigi sr sta aftur vi smu astur Vibt einhverju gilegu (t.d. skammir) Brottnm einhverju eftirsknarveru (t.d. sekt) Var: Krefst mikillar lagni a nota mildar refsingar rtt Kennir ekki vieigandi hegun Getur vaki neikv tilfinningavibrg og and eim sem beitir Getur haft slm hrif sjlfsmynd Getur htt a virka => stigmagnandi vibrg

Bakgrunnshrifavaldar Arir, einstaklingsbundnir ttir sem ta undir a hegun eigi sr sta (setting events) Geta tt undir vieigandi hegun t.d. n athygli ur en fyrirmli eru gefin, tryggja a nemendur kunni grundvallaratrii vel ur en flknari hlutir eru lagir inn, n gum tengslum vi nemendur... ...ea erfia hegun t.d. svefnleysi, rifrildi lei skla, svengd, ltil kunntta nmsefni, mefddar tilhneigingar, s.s. ADHD... Mikilvgt a huga a bakgrunnshrifavldum vi kennslu Jkv styrking Jkv styrking

Hegun leiir til, fltir fyrir ea eykur eitthva eftirsknarvert... Hegun viheldur einhverju eftirsknarveru... annig a lkur hegun aukast vi svipaar astur Dmi: Adragandi Hegun Afleiingar framtinni... Fyrirmli um Setur dt ofan Hrs (fr a ...lklegri til a a ganga fr tsku fara t ganga fr egar frmntur)

beinn um a Vantar asto vi reiknidmi Hendir bk glfi og bltar Kennari kemur og hjlpar ...lklegri til a henda bk og blta ef vantar asto Neikv styrking Neikv styrking Hegun fjarlgir, seinkar ea minnkar ea forar

einstaklingi fr einhverju gilegu... annig a lkur hegun aukast vi svipaar astur Dmi: Adragandi Hegun Regla: ljka keppast vi a arf klruklra verkefni um verkefnum tmanum heima Fyrirmli um a leysa verkefni samflagsfr.

Afleiingar Forast a urfa a klra verkefni heima Axel ykist Axel sleppur urfa a fara vi verkefni klsetti en slpist 30 mn framtinni... ...lklegri til a vinna verk hratt til a forast a klra heima ...lklegri til blekkja ara til a komast hj verkefnum

Hagntar tfrslur slandi Dmi: SOS! Hjlp fyrir foreldra Hvatningarkerfi PMT foreldrafrni - SMT sklafrni PBS Heildstur stuningur vi jkva hegun ART jlfun Lrum lfi SOS! Hjlp fyrir foreldra Viurkennd tkni barnauppeldi Sett fram af Clark (1985) Byggir rannsknum atferlisgreiningu, s.s. Skinner, Baer, Patterson og kenningum mannarslfri, s.s. Adler, Rogers og Gordon Hjlpar foreldrum/fagflki a bta hegun 2-12 ra barna og stula a flagslegri og tilfinningalegri algun

Nmskei slensku byrjuu 1999 N haldin af Flagsvsindastofnun H www.fel.hi.is/page/SOS%20namskeid Helstu herslur SOS Viring fyrir barni og mikilvgi ess a nota ekki niurbrjtandi aferir vi uppeldi, s.s. lkamlegar refsingar, h, niurlgjandi tiltal ea gagnrni Skr skilabo um hvaa hegun er vieigandi /kemur sr vel fyrir barn Virk hlustun til a hjlpa barni a lsa tilfinningum snum Leiir til a styrkja vieigandi hegun, s.s. hrs, hvatningarkerfi, samningar Leiir til a draga r skilegri hegun, s.s. rkrttar afleiingar, einvera Helstu herslur SOS, frh.

3 uppeldisreglur: 1.Umbunau fyrir skilega hegun (fljtt og oft) Jkv styrking 2.Umbunau ekki vart fyrir skilega hegun Slokknun skilegri hegun 3.Dragu r slmri hegun me mildri refsingu t.d. hl fr athygli (einvera) kjlfar mjg skilegrar hegunar Helstu herslur SOS, frh. 4 mistk uppeldi sem ber a forast: 1.A umbuna ekki fyrir skilega hegun 2.A refsa fyrir skilega hegun 3.A umbuna vart fyrir skilega hegun 4.A refsa ekki fyrir mjg skilega

hegun hrif SOS Fjldi rannskna hefur snt rangur af nmskeium sem kenna foreldrum a styrkja vieigandi hegun og draga r skilegri me mildum htti v fyrr sem byrja er, eim mun meiri rangur Markviss innleiing meal foreldra og fagflks skla getur dregi r fjlda tilvsana til srfringa t.d. Reykjanesb sj grein Gylfa Jns (2005) Hvatningarkerfi Gerir skrt til hvers er tlast af nemanda/um Skr, hlutlg lsing me dmum

Minnir kennara a styrkja vieigandi hegun markvisst Formleg styrking/vigjf veitt reglulega s.s. stimpill, lmmii, tkn, kvittun stutt tmabil fyrstu, san lengd smm saman Byrja me hflegar krfur Umbun boi aeins ef markmii dags (ea viku) er n Verur a vera fylgt eftir 100% hrif hvatningarkerfis Rannskn Gabrielu Sigurardttur og nnu-Lindar Ptursdttur (2000) 5 nemendur me ADHD (og arar greiningar) og langa sgu um erfia hegun 1.-5. bekk Hvatningarkerfi framkvmd samvinnu vi foreldra

Truflandi og rsargjrn hegun minnkai tttaka bekkjarstarfi jkst Einkunnir btnuu Hlutfall af athugunartma (%) rsargjrn hegun Gumundar fyrir hrif hvatningarkerfis rsargjarna og eftir hegun K. a hvatningarkerfi byrjai 100 Grunnlna

Hvatningarkerfi 80 60 40 20 0 19.feb 24.feb 5.mar 12.mar 23.mar 16.apr Athugunardagar 6.ma 25 Hlutfall af athugunartma (%) tttaka

Gumundar bekkjarstarfi hrif hvatningarkerfis tttku K. fyrir og eftir a (nmsstundun) hvatningarkerfi byrjai bekkjarstarfi 100 Grunnlna Hvatningarkerfi 80 60 40 20 0 19.feb 24.feb 5.mar 12.mar 23.mar 16.apr

6.ma Athugunardagar 26 Hlutfall af athugunartma (%) Truflandi hegun Gumundar fyrir og hrif hvatningarkerfis truflandi hegun a hvatningarkerfi byrjai K. eftir kennslustundum Grunnlna

100 Hvatningarkerfi 80 60 40 20 0 19.feb 24.feb 5.mar 12.mar 23.mar 16.apr Athugunardagar 6.ma 27

Fleiri dmi hrif inngrips truflandi hegun T n i tru fla n d i h e g u n a r 1 5 m n . Truflandi hegun fyrir og eftir inngrip Grunnlna Stjrnubk og samningur 10 8 6 4 2 0 1

2 3 4 5 6 7 8 9 Athugunarskipti 28 T n i lj tra o r a e a ath ug asem da

40 m n ken n slu stun d r hrif inngrips ljtt orbrag Ljtt orbrag kennslustofu ur en inngrip byrjai 12 Grunnlna Hvatningabk 10 8 6 4 2 0 Athugunardagar

29 r hrif inngripa tlunarvinnu Almenn kennsla Fjldi markmia n viku 12 Verlaunapassar og bekkjarhvatningarkerfi Einstaklingshvatningarkerfi 10 8 fjldi verkefna

6 tlun 4 2 0 1 2 3 4 5 6 7

8 9 10 11 12 13 14 15 Vikur 30 PMT (Parent Management Training) ra af Patterson, sar me Forgatch vi Oregon hskla og OSLC rannsknarstofnun Byggir atferlisgreiningu og afleiddri kenningu Pattersons um flagsnm (1982) A hluta til svipaar aferir og SOS PMT-foreldrafrni byrjai 2000 hj Hafnarfjararb (sj grein Margrtar Sigmarsd.) Fyrirbyggjandi foreldranmskei PMT mefer alvarlegri mlum

PMT fagmenntun, frsla fyrir starfsflk www.hafnarfjordur.is/pmt_forsida/ PMT - aferir Helstu verkfri PMT meferar: Fyrirmli og jkv samskipti Hvatning vi kennslu nrrar hegunar A setja mrk til a draga r/stva skilega hegun Lausn vanda uppbyggileg samskipti Eftirlit me hegun innan og utan heimilis Tengsl heimilis og skla Stjrnun neikvra tilfinninga hrif PMT Rannsknir s.l. 30 r BNA PMT mefer hafa snt: meiri rangur en af rum nlgunum (s.s. leik-,

fjlskyldu- ea tengslamefer) um 70% tilvika dregur verulega r hegunarerfileikum barns heimili jkv hrif samskipti innan fjlskyldu jkv hrif nmsframmistu barns rangur fyrir brn me margvslegar greiningar, s.s. andsturjskurskun, roskahmlun, einhverfu og lka fyrir unglinga sem sna andflagslega hegun langtmarangur (tkk 3-14 rum sar) SMT - Sklafrni PBS-Heildstur stuningur vi jkva hegun Byggir rannsknum atferlisgreiningar um kennslu vieigandi hegun sta erfirar (positive behavior support) tfrt fyrir skla heild: SW-PBS, SMT Byrjai 2002-2003 slandi

hersla a fyrirbyggja erfia hegun me v a kenna vieigandi hegun llum astum og styrkja markvisst rangur metinn me skrningum hegun og aferir endurskoaar eim astum ar sem rf er Sj bkina Til fyrirmyndar, Luiselli (2005) og www.pbis.org Stigskiptar aferir til a stula a vieigandi hegun flug einstaklingsinngrip Fyrir einstaka nemendur - 1-5% Bygg virknimati Margtt og rangursrk Almennar aferir Fyrir alla nemendur llum astum

Fyrirbyggjandi virka fyrir 80-90% t.d. aferir vi bekkjarstjrnun Sugai, 2006 Srtk inngrip Fyrir nemendur httu - 5-10% Skilvirk einfld t.d. almennt hvatningarkerfi ALP, 2007 36 ALP, 2007 37 hrif PBS - SMT PBS hefur veri innleitt fjlmrgum sklum BNA, Noregi og var Rannsknir sna a flestum tilvikum:

fkkar tilvsunum vegna agabrota verur sklabragurinn jkvari batnar nmsrangur, s.s. lestri og strfri Jkv hrif slandi: Starfsflk nlgast nemendur jkvari htt og skrum hegunarfrvikum innan sklans sem og tilvsunum srfrijnustu fkkar (Margrt Sigmarsdttir, 2007) ART jlfun (Aggression Replacement Training) ra vi Syracuse hsklann BNA stofnun fyrir afbrotaunglinga me margttan vanda auk rsarhegunar af Goldstein (1987), og sar samvinnu vi Glick (1988) og Gibbs (1998) Byggir Flagsnmsgreiningu rsargjarnri hegun

(Bandura, 1973) jlfun streitustjrnun (Meichenbaum o.fl.) Sifriroskalkani Kohlberg (1968) Fyrsta nmskeii slandi 2004 Hefur veri kalla Lrum lfi Migari Nmsefni remur ttum Hegunarttur: Flagsfrnijlfun (Skillstreaming) 40-60 hfnittir jlfair skref fyrir skref Tilfinningattur: Reiistjrnun tta sig adraganda (kveikjum) og afleiingum reii og rsarhegunar Hugrnn ttur: Sigisjlfun fingar a setja sig spor annarra og tileinka sr samflagsvnni sigisvitund

Kennt me snikennslu, hlutverkaleik og fingum raunverulegum astum rangur af ART jlfun Bandarskar og norrnar rannsknir sna a ART-jlfun dregur r lkamlegu og andlegu ofbeldi (t.d. Goldstein & Glick, 1994) ART-jlfun eflir flagsfrni, sjlfstraust og siferisroska. tttakendur geta teki astum sem ollu vanlan ea leiddu til vandra ur eir vera ruggari me sig, sjlfstari og ngari eftir markvissa ART-jlfun hrifin yfirfrast njar astur Sj McGinnis (2003) 41 Samantekt Atferlisstefnan fullt erindi vi kennara n

tmum Grunnrannsknir atferlisgreiningu hafa leitt af sr fjlda rangursrkra afera til a bta hegun Hagntar tfrslur, s.s. SOS, PMT, PBS og ART hafa gefi ga raun slandi Meira um atferlisgreiningu nmskeium Menntavsindasvii: Stuningur vi jkva hegun Nemendur me hegunar- og tilfinningarugleika: Vibrg og rri sklasamflagsins

Recently Viewed Presentations

  • U.S. History

    U.S. History

    Garamond Arial Wingdings Stream 1_Stream U.S. History 2.04 Election of 1824 PowerPoint Presentation PowerPoint Presentation House of Representatives Corrupt Bargain A New Democratic-Republican Party PowerPoint Presentation Election of 1828 Jackson wins PowerPoint Presentation "Rotation in Office" "Jacksonian Democracy"
  • Presentación de PowerPoint

    Presentación de PowerPoint

    Siouxsie, The Cure. Los 2 últimos años de los 70 y 80. AÑOS 80 Segunda ola Punk americana, raíces del HARDCORE: The Misfits, Dead Kennedys. Primeros 80 TECHNO.HOUSE, TRANCE, DRUM AND BASS, JUNGLE. RAP (Hip Hop) La New Wave of...
  • 'The Magic Finger' By Roald Dahl - Our Happy School

    'The Magic Finger' By Roald Dahl - Our Happy School

    'The Magic Finger' By Roald Dahl. Created By: Marea Refalo. Introduction. I am going to talk about a book called the ' The Magic Finger' by Roald Dahl. Chapter 1. The family next to Matilda's house was the family of...
  • Finding Large Sticks and Potatoes in Polygons

    Finding Large Sticks and Potatoes in Polygons

    Longest Anchored stick is at least ½ the length of the longest stick. Step 2: Compute weak visibility region m from anchor edge (diagonal) e. time :O(n)87' Step 3: Compute the longest length from the e to m. time:O(1) There...
  • Lect 11: Prediction Intro/Projects

    Lect 11: Prediction Intro/Projects

    Longer good because: 1) Hide vector startup 2) lower instruction bandwidth 3) tiled access to memory reduce scalar processor memory bandwidth needs 4) if know max length of app. is < max vector length, no strip mining overhead 5) Better...
  • TURNING DREAMS INTO DEGREES - jbaforyouth.org

    TURNING DREAMS INTO DEGREES - jbaforyouth.org

    Acknowledgements. This presentation was developed by John Burton Advocates for Youth and UNITE-LA, with input from L.A. County Department of Children and Family Services (DCFS) and Foster and Kinship Care Education (FKCE) specialists. This curriculum is part of an overall...
  • Monday, January 8, 2017

    Monday, January 8, 2017

    Monday. What is Revision? Revision is… Re- is a prefix that means "again" 'vision' is a root word that means . to see. So…revision is the act of . seeing something again; we're looking again at a piece of writing...
  • DBI-B334: Data Management in Microsoft HDInsight: How to Move ...

    DBI-B334: Data Management in Microsoft HDInsight: How to Move ...

    Agenda. What is HDInsight. Hadoop, OSS and HDInsight. HDInsight Architecture. Working with Data in HDInsight. Where & how to store data for easy "big data" processing